ড° সৌৰভ মহন্তৰ সৈতে | আলাপ | এক –উৎপল মেনা

আমাৰ প্ৰশ্ন: আপোনাৰ ধাৰণাত সংগীত?
সৌৰভ: মোৰ ধাৰণাত সংগীতৰ পৰিভাষা মোৰ জীৱনত ভিন্ন সময়ত ভিন্ন ধৰণে বোধগম্য হৈ আহিছে। অনুভৱ প্রকাশো ভিন্ন হ’ব।
মোৰ ল’ৰালী, মোৰ কৈশোৰ আৰু মোৰ বর্তমানত সংগীতৰ প্ৰভাৱ ভিন্ন। যদিও বা এক কথাতে মই ক’ব পাৰো যে সংগীতেই মোৰ ধর্ম। সংগীত মোৰ জীয়াই থকাৰ বাবে উশাহ লোৱাৰ স্বাসনলীডালৰ নাম। সংগীতেই একমাএ সহজ আৰু সৰল পথ যাৰ দ্বাৰা মই লগ পাব পাৰো নিজেই নিজকে, কথা পাতিব পাৰো নিজৰ লগত। সংগীতেই একমাত্র মাধ্যম যাৰ সহায়ত পৰম ঈশ্বৰৰ লগত সংযোগ ঘটোৱাৰ সম্ভৱ হয়।
ফ্ৰান্সৰ প্রসিদ্ধ কবি- লেখক Alphones De Lamartine য়ে কোৱা এষাৰ কথা– “Music is the literature of heart ; it comes where speech ends .” অর্থাৎ কোনো কথা প্রকাশ কৰিবলৈ যেতিয়া সকলো ভাষা– শব্দ শেষ বা বিফল হয় তেতিয়া সংগীতেই একমাত্র আহিলা হৈ পৰে। মইও ঠিক তেনেকেই ভাৱো। সেইয়া গীতৰ মাজেৰেই হওক বা কোনো সংগীতৰ মধুৰ সুৰ সমলয়েই হওক। যিকোনো সাহিত্যৰ ভাষাৰ অবিহনেও সংগীতে কথা কয় আৰু মনৰ বতৰা এজনৰ পৰা আন জনলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে।
ব্যক্তিগত ভাৱে সংগীতে মোৰ জীৱনত বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱ পেলাইছে। মানুহৰ জীৱন পথত সকলোৰেই নিশ্চয় বিভিন্ন উত্থান পতন বা আনন্দ হতাশা আদি আহে আৰু যায়। আনৰ ক্ষেত্রত নাজানো, পিছে মোৰ জীৱনতো সেই সকলো ধৰণৰ সময়তে সহায় কৰিছিল একমাত্র মোৰ লগত থকা মোৰ নিঃস্বার্থপৰ একান্ত লগৰীয়া মোৰ সুন্দৰ বাদ্যযন্ত্র বোৰে আৰু মোৰ মা-দেউতাই দিয়া পৰম্পৰাগত সাংগীতিক সম্পত্তি খিনিয়ে। যি কোনো কথাতে মন ভাল লাগিলেও মোক আমোদ দিয়ে মোৰ Keyboard খনে, মন গধুৰ হলেও মোক উৎসাহ দিয়ে মোৰ Guitar খনে। পূৱা গধূলী মোক জীৱনৰ নতুন খোজ এটিত আগবাঢ়িবলৈ অনুপ্ৰেৰণা দি আহিছে মোৰ মাৰ ৫০ বছৰীয়া পূৰণী Harmonium টোয়ে। আৰু বেছিভাগ সময়ত অগ্রজ সকলৰ অসমীয়া সংগীতৰ ওপৰিও পৃথিৱীৰ বিভিন্ন সংগীত শুনিয়েই শিক্ষা লোৱাৰ আনন্দ লভো।

সংগীত প্রথমে নিজৰ আত্মসন্তুষ্টিৰ বাবে, তাৰ পিছত আনৰ তৃপ্তি ৰসাস্বাদন কৰোৱাৰ বাবে, আৰু তাৰো পিছতহে ব্যৱসায়িক ধর্মী সংগীতৰ প্রকাশ বা পৰিবেশন, য’ত হয়তো সামুহিক ভাৱে দৰ্শকৰ বা শ্ৰোতাৰ প্রয়োজন খিনিত হে মান্যতা দিব লগিয়া হয়। অৱশ্যে সেই পেছাদাৰী ব্যৱসায়িক সংগীত প্রকাশ শৈলীৰ মাজতো নিজৰ এক স্বকীয়তা আৰু ৰসৰ মানদণ্ডৰ মৌলিক গুণাগুণ বজাই ৰাখিব পৰাতো গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি বিষয় বুলি মই ভাৱো।
আমাৰ প্ৰশ্ন: আপোনাৰ সংগীত কৰ্ম, এতিয়ালৈকে।
সৌৰভ: মোৰ প্রথম ৰেকৰ্ডিং কৰা গীত বুলি শুধিলে কোনটো আৰম্ভনি বুলি ক’ব লাগিব নাজানো। ওপৰত কৈ অহাৰ দৰে দৰাচলতে মোৰ প্রথম বাণীবন্ধন হোৱা গীত চাগে অনাতাঁৰ কেন্দ্রতেই। ১৯৮৩-৮৪ মান ৰে কথা আছিল যদিও সেইয়া অকণীৰ মেলৰ প্ৰযোজনাৰ বাবে কিছু দলীয় গীত। তাৰ ঠিক পাছৰ টো ৰেকৰ্ডিং হৈছিল গুৱাহাটী দূৰদৰ্শনৰ বাবে। সেইয়াও এক সমবেত অকণীৰ গীত আছিল। ১৯৮৪ মানৰ কথা হ’ব। সদ্য প্রয়াত প্রসিদ্ধ বাঁহীবাদক দীপক শৰ্মা দা আৰু সন্তুৰ বাদক পঞ্চজ দত্ত দাদাৰ পৰিচালনাৰ এটি গীত আমাক গাবলৈ লৈ গৈছিল তেতিয়াৰ পাণবজাৰ স্থিত দূৰদৰ্শনকেন্দ্রলৈ। তেতিয়া তেখেত দুয়োজন দ্বাদশ শ্রেণীৰ কলেজীয়া ছাত্র আছিল। সেইয়াও আছিল মোৰ বাবে এক চিৰ স্মৰণীয় দিন। বর্তমানৰ কেইবাগৰাকী প্রতিস্থিত পৰিচিত গায়ক তেতিয়া সেই অকণী মেলত আছিল।

একক কণ্ঠত মোৰ পোন প্রথম বাৰৰ বাবে বাণীবন্ধন হোৱা প্রথমটো গীত আছিল এটি শ্রী শ্রী মাধৱদেৱ বিৰচিত বৰগীত “বনে বন মালি”। চন ১৯৯৮ ত আমাৰ এটি বৰগীত সংকলন বাণীবন্ধন কৰা হৈছিল। প্রযোজনা মোৰ দেউতা গোপাল মহন্তই কৰিছিল আৰু ব্যৱস্থাপনা আছিল বিহুগীতৰ বিশেষজ্ঞ প্রবীণ শইকীয়া দাদাৰ। Analogue পদ্ধতিত Spool ত ৰেকৰ্ডিং হোৱা মোৰ প্রথম আৰু বিৰল অভিজ্ঞতা আছিল সেইয়া। গুৱাহাটীৰ পুৰণি ষ্টুডিঅ ‘Film Craft’ ত বাণীবন্ধন হোৱা সেই দিনটো আজিও মোৰ মনত সঁজীৱ। একে সময়তে আন দুই এটি বৰগীত আৰু থলুৱা গীত মাতৰ ৰেকৰ্ডিং হৈছিল মোৰ কণ্ঠত। তাৰ পিছত ২০০১-২০০২ ত প্রথম চিনেমাৰ আৱহ সংগীতৰ বাবে কণ্ঠ দিব লগিয়া হৈছিল। নিজৰ ব্যৱস্থাপনাতে কিছু অপ্রকাশিত গীত কৰা হৈছিল পৰীক্ষা মূলক ভাৱে জ্যোতি চিত্রবন ফিল্ম ষ্টুডিঅ’ত। আৰু ২০০৪ চনত মোৰ প্রথম একক এলবাম ‘স্মৃতি’ তৈয়াৰ কৰি মূকলি কৰা হৈছিল মোৰ বন্ধু অঞ্জন শৰ্মাৰ সহযোগিতাত। যাৰ এটি গীতৰ বাহিৰে আটাইকেইটা গীতৰ সংগীত ব্যৱস্থাপনা আছিল প্রখ্যাত শব্দযন্ত্রী আৰু গীতাৰ বাদক দীগন্ত শর্মা দাদা। এটি গীতৰ কথা-সুৰ আছিল দিগন্ত কলিতা (ভাৰতী) দাদাৰ। বাকী আটাইকেইটা গীতৰ কথা- সুৰ আছিল মোৰ নিজৰেই। সময় বাগৰিল। লাহে লাহে সংগীত ব্যৱস্থাপনা আৰু পৰিচালনাৰ দিশে মনোনিবেশ কৰিলো। বিভিন্ন জনৰ একক গীত বা সংকলনৰ গীতৰ সুৰ আৰু ব্যৱস্থাপনা কৰিবলৈ মোক দিয়া হ’ল। অনাতাঁৰ কেন্দ্রৰ বাণীবন্ধনৰ বাবেও মোৰ পৰা সুৰ বিছৰা হৈছিল কোনো কোনো শিল্পীয়ে। চেষ্টা কৰিছিলোঁ তেখেত সকলৰ ইচ্ছা পূৰ কৰিবলৈ। অৱশ্যে আঁকোৱালি লৈছিল মোৰ কাম | ২০০৯ চনত All India Radio, Guwahati ৰ কন্ঠ পৰিক্ষা দিওঁ আৰু এবাৰতেই উৰ্ত্তিন হলো। এক নতুন যাত্ৰাৰ নতুন সোৱাদ লাভ কৰিলোঁ। প্রত্যেক গৰাকী স্বনামধন্য জ্যেষ্ঠ দ্ধিগ্গজৰ পদধূলা পৰা এই সন্মানীয় প্রতিষ্ঠানটো মোৰ আজিও চিৰ নমনীয়। বর্তমান ‘A’ Grade ৰ এগৰাকী নিয়মীয়া শিল্পী হিচাপে গীত গাই আছোঁ। আমাৰ জ্যেষ্ঠ নমস্য গীতিকাৰ হীৰেন ভট্টাচার্য্য, কেশৱ মহন্ত, ড° অৰুণীমা ভৰালী, ডিম্বেশ্বৰ দাস, গীতা হাতিকাকতী আদি বিশেষ লোকসকলৰ গীত আৰু প্রসিদ্ধ সন্মানীয় সংগীত পৰিচালক ৰমেন চৌধুৰী, জে. পি. দাস, বিপুল বৰুৱা, ড° মোহনলাল ব্রহ্ম, অনুপম চৌধুৰী, উৎপল দাস, উৎপল বৰা, সুমন্ত বৰঠাকুৰ, ধিৰাজ দাস আদিৰ সুৰত কণ্ঠদান কৰাৰ সুযোগ পাইছিলোঁ।

মাজেমধ্যে বিভিন্ন ভিডিআ’ চিনেমা, ব্যক্তিগত চেনেলৰৰ ধাৰাবাহিক, দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক, টেলিফিল্ম, তথ্যচিত্র, চুটি ছৱি আৰু মঞ্চ নাটকৰ সমান্তৰাল ভাৱে সংগীত সজ্জা ও পৰিচালনা কৰিছিলোঁ।
২০১২-১৩ চনত আৰম্ভনি হ’ল পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চিনেমাৰ সংগীতৰ যাত্রা। আকৌ এক নতুন খোজ নতুন সোৱাদ নতুন দৃষ্টিভঙ্গীৰে সংগীত কৰাৰ। যিয়ে হয়তো ল’ৰালীৰ পৰাই মোক উদ্বিগ্ন কৰি আহিছিল। অর্থাৎ ছৱিৰ সংগীত কৰাৰ উৎকণ্ঠা। বিভিন্ন তথ্যচিত্র বা পাশ্চাত্য চিনেমা চোৱাৰ প্রতি বহুত আগৰে পৰাই আগ্রহী আছিলোঁ। ৰাষ্ট্ৰীয় দূৰদৰ্শনৰ যুগৰ পৰাই মই সুবিধা পালেই তেনেধৰণৰ চিনেমা বিছাৰি চাইছিলো, লক্ষ্য কৰিছিলো তাত ব্যৱহাৰ হোৱা সংগীত আৰু উপস্থাপন বোৰ। কিদৰে চিনেমা খনৰ সংগীতে আমোদ জনক ভাৱে আগুৱাই নিছিল ইত্যাদি। বহুতো শিকিব পৰা থল থাকে প্রতিটো কামৰ পৰাই। অৱশ্যে বহুত বেছি অভিজ্ঞতা হোৱাগৈ নাই বাবেই চাগে মোৰ প্রতিটো নতুন কাম মোৰ বাবে সদায় এক কৌতূহলৰ বিষয় হয় আৰু মোলৈ অহা প্রতি খন নতুন চিনেমাৰ বাবে মই ন-শিকাৰু হৈ পৰোঁ।
আমাৰ প্ৰশ্ন: এতিয়ালৈকে আপোনাৰ ধাৰণাত, আপোনাৰ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত-কৰ্ম?
সৌৰভ:দাদা, আপোনাৰ প্রশ্ন কেইটাৰ ভিতৰত এই প্রশ্নটো মোৰ বাবে কঠিন!
আচলতে মই ভাৱো মোৰ সেই পূর্ণতা পোৱা সংগীত চাগে এতিয়াও ওলাই অহা নাই যিটোলৈ হয়তো মইও অপেক্ষাৰত। হয়, মই ক’ব পাৰো যে এতিয়ালৈ মই কৰা মোৰ কেইটামান বিশেষ কাম বা বিশেষ গীতৰ কথা।
২০১৩ চনত নির্মিত চিনেমা “নদী মাঁথো বয়” ৰ এটি বিশেষ গীত যিটো সুন্দৰ কৈ লিখিছিল মোৰ ভাতৃতুল্য ধর্মজ্যোতি বৰুৱাই, গীতটোৰ বিশেষত্ব আছিল এয়ে যে অসমৰ ভিন্ন জনজাতীয় থলুৱা ৰাভা বড়ো কাৰ্বী মিচিং ডেউৰী বাগনীয়া আদি সুৰৰ সংমিশ্রণত পাশ্চাত্য সংগীতৰ মিলন দেখুওৱা হৈছিল। কেৱল গীতটোৰ সুৰ সংগীতত নহয় নৃত্যাংশও তেনেকেই পৰিবেশিত হৈছিল। উক্ত গীতটোত কণ্ঠদান কৰিছিল আমাৰ সকলোৰে প্রিয় তৰালী শর্মা, ৰূপম ভূঞা, সুবাসনা দত্ত আৰু মই নিজেই। এইখন ছবিৰ বাবে অসম ৰাজ্যিক চলচিত্র বঁটাৰে মোক উৎসাহিত কৰা হৈছিল ২০১৮ চনত। ইয়াৰ বাহিৰেও কেইবাটাও আন আন ৰাজিক পৰ্য্যায়ৰ বঁটা প্রদান কৰিছিল এখন চিনেমাৰ বিভিন্ন শিতানলৈও। সেয়ে এইটো গীত মোৰ বাবে অলপ বিশেষ।
ইয়াৰ পাছত আন এটি গীত মোৰ বাবে বিশেষ ‘সুৰৰ আকাশত’। যিটো গীতত কঠদান কৰিছিল অসমৰ স্বনামধন্য কোকিলকণ্ঠী গায়িকা শ্ৰদ্ধাৰ ডলি ঘোষ (সাধ্য ) বাইদেউয়ে। তেখেতৰ প্রায় ১৩ বছৰ বিৰতিৰ মূৰত এই গীতটি গাইছিল। গীতৰ কথা-সুৰ আছিল মোৰেই বন্ধু সৰোজ সোনোৱালৰ আৰু সংগীতেৰে সজাবলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ মই। ডলি বাইদেউয়ে গীত এটা মোৰ বাবে প্রথম গাইছিল সেইটো মোৰ বাবে অতি আনন্দৰ বিষয়। তাৰ বাহিৰেও আন এটা অতি আনন্দৰ কথা আছিল যে এইটো গীত লিখা হৈছিল আন এগৰাকী কিংবদন্তী শিল্পী দ্বিপালী বৰঠাকুৰ জেঠাই কেন্দ্ৰিক। আডিঅ’ৰ কাম শেষ হোৱাৰ পিছত যেতিয়া দৃশ্যায়ণ কৰা হ’ল সেই মূহুর্ততো মোৰ বাবে চিৰ স্মৰণীয় হৈ থাকিল। ভিডিঅ’টোৰ পৰিচালনা ভাইটি ঝুলনৰ আছিল আৰু সম্পূর্ণ চিন্তাধাৰা সংযোজন কৰিছিলোঁ মই। দুয়ো গৰাকী অতি বিখ্যাত আৰু প্রতিগৰাকী অসমীয়াৰ অতি আপোন শিল্পীয়ে পোন প্রথম বাৰৰ বাবে হেনো লগ পাইছিল সেইদিনা। দুয়োগৰাকীয়ে কথা পাতিছিল অন্তৰঙ্গ ভাৱে। এগৰাকীয়ে আনগৰাকীৰ প্ৰসংশাত মগ্ন আৰু সাবতা সাবতী কৈ যেন চকুপানী বোৱাইছিল। সেই দৃশ্য চাই আমাৰ শ্বুটিং ইউনিতৰ আটাইৰে চকুলৈ চকুলো আহিছিল। কিছু সময়ৰ কাৰণে আমাৰ শ্বুটিং স্তব্ধ হৈ পৰিছিল। আচৰিত যে এই গীত টি প্রথমে সৰোজে নিজেই গাবলে বুলি হে আনিছিল মোৰ ওচৰলৈ। মোৰ সংগীত কিছু আগবাঢ়াৰ পিছত মোকেই গোৱাৰ কথা ক’লে সৰোজে। মইহে শেষত কলো এইটো গীত ডলি বাইদেউয়ে গালে কেনেকুৱা হয় বুলি! যদি আমি কথা হ’ব পাৰো! শ্ৰদ্ধাৰ শিল্পী পুলক বেনাৰ্জী মামাৰ সহায়ত বাইদেউক লগ পালো কলিকতাত আৰু সকলো সম্ভৱ হ’ল। দ্বিপালী জেঠাইকো মই সৰুৰে পৰা লগ পাইছিলো। ভিডিঅ’টোত ভুমুকী মাৰিবলৈ কিবাকৈ সন্মতি প্রকাশ কৰাত আমি আনন্দত আত্মহাৰা হৈছিলোঁ। আৰু মোৰ বাবে সেয়ে এইটো গানো অতি চেনেহৰ।
এনেকুৱা অভিজ্ঞতা আৰ আচলতে বহুতো আছে।এজন সুৰকাৰ গীতিকাৰ বা যিকোনো কলাৰে কলাকাৰৰ সকলো সৃষ্টিয়েই অতি আপোন। কোনোটোয়েই গৌণ বা শ্রেষ্ঠ বুলি ক’ব পৰা নহয়।
সকলোৰে আশীর্বাদত এটিয়ালৈকে মোৰ দ্বাৰা সম্পন্ন হোৱা সংগীত পৰিচালনা বা ব্যৱস্থাপনা সর্বমুঠ অনুমানিক ১০০-১১০ খন মান চুটি ছবি আৰু তথ্যচিত্র, ৩০ খন পূৰ্ণদৈঘ্য চিনেমা আৰু টেলিফিল্ম, ১৩ দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক, ১৫টা সম্পূর্ণ এলবাম, ১৫ খন মান অনাতাঁৰ আলখ্য, মঞ্চ নাটক আৰু অংকীয়া ভাওনাৰ সংগীত ব্যৱস্থাপনা, ১খন OTT web series আৰু প্রায় ৩৫০ ৰো অধিক ব্যক্তিগত ভাৱে ভিন্নজনে কৰা গীতৰ সংগীত পৰিচালনা কৰাৰ সৌভাগ্য হৈছে। অৱশ্যে বহু খিনি কৰি যোৱা কামৰ সঠিক হিচাব সময়ত সামৰিব পৰা নাযায় বহুবাৰ। আনুমানিক বুলি ক’ব লগিয়া হয়। ইয়াৰ কাৰণ এয়ে যে বহুবাৰ আমাৰ ফালৰ পৰা সংগীতৰ কাম সম্পূর্ণ হৈ উঠাৰ পিছত বা আমাৰ পৰা লৈ যোৱাৰ পিছত পিছৰ পৰ্য্যায়ৰ খৱৰ খিনি আমালৈ নাহে। সেয়ে আমাৰ অজ্ঞাতে থাকি যায় যে ছৱি খনৰ নামাকৰণ কি বা মুক্তি লভিলে নে নহ’ল নে আধৰুৱা হৈ ৰ’ল আদি কথাবোৰ। বিশেষ কৈ চুটি ছৱি আৰু তথ্যচিত্ৰৰ ক্ষেত্রত এনে হোৱা দেখা যায়। জনালে আমিও প্রকাশ কৰিবলে ভাল পাওঁ।

আমাৰ প্ৰশ্ন: আপোনাৰ এক বিশেষ সংগীত কৰ্ম তিনি গৰাকী লেখক, তিনি গৰাকী সুৰকাৰ, তিনি গৰাকী
সৌৰভ: মোৰ বাবেও মোৰ সদ্য নির্মিত এটি বিশেষ গীত ‘দেখিছিলো এবাৰ বসন্তই…’ | হয়, এইটো সঁচাকৈয়ে মোৰ বাবে অতি বিশেষ এই কাৰণেই যে গীতটো ৰচা হৈছে আমাৰ মাজৰ পৰা অকালতে হেৰায় যোৱা সুকণ্ঠী গায়িকা মোৰ খুব মৰমৰ প্রিয় বান্ধৱী গায়ত্ৰী হাজৰিকাৰ সোঁৱৰণত। গায়ত্ৰী আছিল সকলোৰে বৰ আদৰৰ। তেওঁৰ হাঁহিমুখীয়া অকপত কথাবোৰ, তেওঁৰ সুৱলা ভাৱ গধুৰ কণ্ঠ, সংগীতৰ প্রতি থকা তেঁওৰ আপ্ৰাণ শ্রদ্ধা আৰু অধ্যয়ন, ৰুচি সম্পন্ন তেওঁৰ গীতৰ বাছনি আৰু নিভাজ পৰিবেশন.. এই বোৰেই তেওঁক সকলোৰে মৰমৰ কৰি তুলিছিল আৰু আন বহুতৰে পৰা পৃথক কৰিছিল। তেওঁৰ অন্তৰত থকা সংগীতৰ উচিত ৰুচিবোধ আৰু জ্ঞানৰ বাবেই বহুতো জ্যেষ্ঠ গীতিকাৰ সুৰকাৰে তেওঁৰ কণ্ঠত গীত গোৱাবলৈ আশা প্রকাশ কৰিছিল। সংখ্যাত হয়তো বহুতো জনপ্ৰিয় আন গায়িকাত কৈ কম গীত গাই গ’ল কিন্তু গায়ত্ৰীৰ আটাইখিনি গীতেই খুব অর্থপূর্ণ, গভীৰ আৰু মাদকতা ভৰা। নিয়তিৰ খেলা, আমি অতি কম সময়ৰ বাবেহে গায়ত্রীক পালো। বয়সত আমি একে লগৰ। গীত লিখাৰ বয়স হোৱা নাছিল তাইৰ যদিও এটি গীত কৰাৰ কথা মনলৈ আহিছিল মোৰ। কিয়নো বান্ধৱী হিচাপে গীতৰ বাহিৰে মইনো আৰু কি দিব পাৰো। গায়ত্রী জীয়াই থকা অৱস্থাত অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰত একেলগে কতবাৰ যে গীত গালো, একেলগে ছবিৰ বাবে গীত কৰিলো! কেইটামান গীত একেলগ কৰিছিলো য’ত কণ্ঠ দিছিল তাই আৰু সুৰ সংগীত কৰিছিলো মই। দুই এটি গীতে কিছু সামাজিক বঁটাৰে স্বীকৃতিও পাইছিল। পিছে আধৰুৱা হৈ ৰ’ল আন কেইবাটাও গীত। তাৰে এটি আমি একেলগে ভৱা দ্বৈত কন্ঠৰ।শ্রদ্ধেয় জ্যেষ্ঠ গীতিকাৰ সুৰকাৰ হীৰেণ গোহাঁই খুৰা, মোৰ অতি শ্ৰদ্ধাৰ, গায়ত্রীয়েও বৰ শ্রদ্ধা কৰিছিল তেখেতক। এটি গীত কৰাৰ কথা হৈছিল গায়ত্রীয়ে তেখেতৰ কথা সুৰেৰে যিটোৰ সংগীত কৰাৰ কথা আকৌ ওলাইছিল মোৰ লগত। হয়তো হঠাতে গায়ত্ৰীৰ গা ক্রমাৎ বেয়া নোহোৱা হ’লে যোৱা বছৰতে সেইটো গীত মুকলিও হ’ল হয়! কিন্তু সময়ে সম্মতি নিদিলে! অন্য দুজন মোৰ প্রিয় আৰু শ্ৰদ্ধাৰ ব্যক্তি শিৱসাগৰৰ গীতিকাৰ প্রমোদ মহন্ত আৰু নগাঁৱৰ সুৰকাৰ চন্দন বেজবৰুৱা! দুয়ো গৰাকী ব্যক্তিৰে সৈতে আছিল গায়ত্ৰীৰো খুব ভাল সম্পর্ক! অন্য দুটি গীতৰ কথা বতৰাও ভাগে ভাগে হেনো গায়ত্রীয়ে পাতি আছিল। যিকেইটা গীতৰ সংগীত ব্যৱস্থাপনাও হেনো মোকে দিবলে বুলি তেখেত সকলৰ লগত তাই কথাও হৈছিল। মৃত্যুৰ আগে আগে যেতিয়ালৈকে গায়ত্রীয়ে অলপ গাব পৰা অবস্থাত আছিলে তাৰেই কোনোটো গাইও শুনাইছিল। পিছে নহ’ল গৈ একো!
গায়ত্ৰীৰ এগৰাকী কলেজীয়া সময়ৰে গুৰু তথা একান্ত ঘনিষ্ঠ, এগৰাকী জ্যেষ্ঠ শিল্পী ও শিক্ষয়িত্রী মোৰ মৰমৰ মাহী মনজ্যোৎস্না মহন্ত গোস্বামী, আন এগৰাকী সংগীতৰ গুৰু শ্ৰদ্ধাৰ মন্দিৰা লাহিড়ী বাইদেউ আৰু অন্যতম সংগীতৰ গুৰু সকলোৰে পৰিচিত শ্ৰদ্ধাৰ ডলি ঘোষ বাইদেউ। গায়ত্ৰীয়ে আটাইকেইগৰাকীৰে কথা ইমান সুঁৱৰিছিল আৰু প্রায় সঘনাই তেওঁলোকৰে গীত গুণগুনাইছিল যেতিয়া আমি মেহফিলত বহিছিলো। গায়ত্ৰীৰ অন্তৰত আচলতে তেওঁলোকৰ প্রতি আছিল গভীৰ আস্থা আৰু সীমাহীন শ্ৰদ্ধা। সমান্তৰাল ভাৱে তেওঁলোক প্ৰতিগৰাকীৰো মনত বাৰুকৈয়ে সাঁচ বহুৱাইছিল গায়ত্ৰীৰ গীতমাত আৰু সাধনাই।

গায়ত্ৰীৰ অকাল বিয়োগত সকলো অমাত স্তব্ধ আজি। সেয়ে সোঁৱৰণৰ এটি গীত উপহাৰ হিচাপে তথা শ্রদ্ধাঞ্জলি নিবেদিবলৈ বুলি মোৰ মনলে আহিল এই সকল বিশেষ ব্যক্তিৰ নাম। “গায়ত্রী হাজৰিকা সোৱৰণী সাংস্কৃতিক মঞ্চ”ৰ জড়িত সকলক যেতিয়া মই ব্যক্ত কৰিলো মোৰ মনৰ কথাত সকলোৱে একেষাৰতে সন্মতি প্রদান কৰি ক’লে যে গীত এটি হ’লে ভাল হ’ব। এটি সুকীয়া চিন্তাৰে গীত এটি আগবঢ়োৱাৰ কথা ভাবিলো। গীত এটাই কিন্তু গীতিকাৰ তিনিজন হওক, সুৰকাৰ তিনিজন হওক আৰু কন্ঠও তিনি গৰাকীয়ে হওক। মই আটাইকেইগৰাকীকে কথাতো জনালোঁ। গীতটোত জড়িত সেই দৰে হোৱাতো সম্ভৱ হ’বনে নহয়! তাতো সকলোৱে মান্তি হোৱাত গীতৰ যাৱতীয় চিন্তা আগবঢ়ালো। প্রথমে গীতৰ এটা ভাৱ প্রকাশ কৰিলোঁ– হীৰেন গোহাঁই খুৰাক মোৰ মনৰ কথা ক’লো। খুৰাই অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে খুব ধুনীয়া কৈ এটি কলি লিখি পঠিয়ালে মোলৈ। দেখিয়ে ভাল লাগি গ’ল যে ইমান সহজ ভাষাত কম কথাৰে যেন গায়ত্ৰীৰ সমস্ত ব্যক্তিত্ব আৰু চৰিএ তাত ফুটি উঠিছিল। এতিয়া আহিল প্রথম অন্তৰাৰ কথা। প্রমোদ মহন্ত মামালৈ প্রথম কণ কলি পঠিওৱাত কিছু সময় লৈ বৰ কষ্ট কৰি এফাঁকি লিখি দিলে, লগত আৰু দুশাৰী মান সঞ্চাৰী হিচাপে। তৃতীয় কলি মানে গীতৰ দ্বিতীয় অন্তৰা টোৰ দায়িত্ব মই লৈ চেষ্টা কৰিলো লিখিবলে আৰু তেনেকৈয়ে লিখি গীতটো সম্পূর্ণ কৰিলোঁ। এইবাৰ আহিল গীতৰ পৰা সুৰ বান্ধি গান কৰাৰ প্রয়াস। একেদৰেই প্রথম কলিটোৰ সুৰৰ কথা হীৰেণ খুৰাকেই ক’লো। তেখেতে মোক সুধিছিল ‘সৌৰভ গীতটোৰ সম্পূর্ণ সৃষ্টিৰ চিন্তা তোমাৰ মন মগজুত আঁকিছা, কি দৰে নিব বিচাৰিছা তুমি ?’ তেতিয়া মই ভাৱা ধৰণে অলপ ভাৱ গতি তাল আৰু লয় সংক্রান্তত তেখেতক জনালোঁ। সেই মতেই খুব সুন্দৰ ভাৱে তেখেতে স্থায়ী অংশৰ সুৰ সজাই মোক। তাৰ পাছত ১ম অন্তৰাতো মই সুৰেৰে সজাবলৈ চেষ্টা কৰিলো। আৰু ২য় অন্তৰা সুৰেৰে বান্ধিবলৈ ক’লো চন্দন দাক। তেখেতেও খুব কম সময়তেই সুন্দৰ কৈ সজাই মোক দিলে। আটাইকেইগৰাকীৰ সৈতে শেষত “ফোন” যোগে আলোচনা কৰি সকলো মিলাই লৈ সম্পূর্ণ গীতটোৰ সুৰ ঠিক কৰা হ’ল আৰু মই সংগীতেৰে সজাবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ।
তাৰ পাছত আহিল কন্ঠদান। এতিয়া কোনখিনি অংশ কাৰ কণ্ঠত ভাল লাগিব সেইয়া চিন্তা কৰাও মোৰ বাবে অলপ কঠিন আছিল। তিনিও গৰাকীৰে এক সুকীয়া কন্ঠ গায়কী পৰিবেশনা শৈলী কিদৰে একেটা গীতত সন্নিবিষ্ট কৰা যায় এতিয়া। গায়ত্ৰীৰ তিনিও গৰাকী সন্মানীয় গুৰুৰ সন্মতি পোৱাত আনন্দিত হ’লো আৰু গীত বাণীবন্ধনৰ পিনে আগবাঢ়িলো। কলিকতাত ডলি বাইদেউৰ সৈতে মন্দিৰা বাইদেউ আৰু গুৱাহাটীত মনজ্যোৎস্না মাহীয়ে অতি সুন্দৰ ভাৱে পূৰ্ৱেই নিৰ্ধাৰিত কৰি দিয়া অংশ বিশেষে তেঁওলোকৰ নিজৰ নিজৰ কণ্ঠ ৰেকৰ্ডিং কৰা হ’ল। আচৰিত ভাৱে মোৰ প্রিয় আৰু শ্ৰদ্ধাৰ আটাইগৰাকী শিল্পীয়ে ইমান ধুনীয়াকৈ সুৰত সুৰ মিলাই গালে যে আমি সকলো অবাক হৈ পৰিছিলো। গীতৰ মাজৰে দুশাৰী আবৃত্তিত পূৰুষ কণ্ঠ দি আমাক উপকৃত কৰিলে অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰ গুৱাহাটীৰ জ্যেষ্ঠ ঘোষক আবৃত্তিকাৰ অৱণী বৰা দাদাই। এইয়া আচলতে গায়ত্ৰীৰ প্রতি তেখেত সকলোৰে অন্তৰৰ মৰম ভালপোৱা আৰু আমালৈ এক আশীর্বাদ স্বৰূপ। অন্য এটা বৈশিষ্ট আদিল যে গীতটোত গায়ত্ৰীৰ আগৰে গাই যোৱা আংশিক আলাপ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যিখিনি শুনিলে শ্রোতাই হয়তো গায়ত্ৰীৰ কায়িক অনুপস্থিতিৰ মাজতো উপস্থিতিৰ আভাস অলপ হ’লেও পাব।
গীতটো মোৰ বাবে বিশেষ হোৱাৰ আন এটা প্রধান কাৰণ হ’ল এই সম্পূর্ণ গীতটোৰ সকলো বাদ্যযন্ত্র আৰু কণ্ঠ বাণীবন্ধন হৈছিল যেতিয়া মোৰ মায়ে জীৱন মৃত্যুৰ সৈতে যুঁজি আছিল। আৰু মই ব্যস্ত আছিলো মাৰ লগত। “ফোন” যোগেই সকলো বাদ্যযন্ত্রী, শব্দযন্ত্রী আৰু আমাৰ জ্যেষ্ঠ সকলে মোক সহায় সহযোগীতা আগবঢ়ালে এই কাম আগবঢ়োৱাত। যাৰ বাবে তেখেত সকলৰ প্ৰতিজনৰ ওচৰত চিৰ কৃতজ্ঞ হৈ ৰম। গায়ত্ৰীৰ আত্মাৰ সদগতি হওক সেই কামনাৰেই এইগীতটো ৰাইজৰ মাজলে আগুৱাই নিবলৈ সহযোগীতা আগবঢ়োৱা ‘গায়ত্ৰী হাজৰিকা সোঁৱৰণী সাংস্কৃতিক মঞ্চ’ৰ আটাইকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা জনালোঁ।
[ড° সৌৰভ মহন্ত মূলতঃ সংগীতৰ মানুহ। আমাৰ ধাৰণাত– শ্বেৰ চৌধুৰীৰ কায়িক মৃতুৰ (৬ নৱেম্বৰ, ২০১৩) পাছত অসমীয়া চিনমাৰ “আৱহ সংগীত-কৰ্মী”ৰ খালী ঠাই খিনি পুৰণ কৰিছে।] সৌৰভে।]